Ngā aratohu kaiako

Kia mutu tētahi wāhanga nui ki te hōtaka whakaako o te tau, ka karawhiua ai tēnei aromatawai. I tōna tikanga, kua āhei ngā ākonga ki te whakaharatau i te tuhituhi me te kōrero, ā, kua nui hoki te whakahokia o ētahi kōrero hei arataki i ngā ākonga i mua i tō rātou aromatawaitia ki te Paerewa Paetae nei.  

I tōna tikanga, kua āhei hoki ngā ākonga ki te ako e pā ana ki ngā huatau me ngā kaupapa e hāngai ana ki te ora o te reo Māori.  

Ka āhei ngā ākonga ki te whakarite i ā rātou mahi i ngā akomanga, i ngā kāinga rānei i te wā kua whakaritea. Ko te whā ki te ono hāora te wā e marohitia ana, engari ka whakahāngaitia pea tēnei i runga i ngā āhuatanga ā-rohe.  

Ka āhei ngā ākonga ki te nanao ki ngā tuhinga ā-akomanga, ki ngā rauemi ako, ki ngā papakupu hoki (ā-matihiko, ā-tā rānei) i a rātou e whakarite ana i ā rātou kōrero. Kāore e whakaaetia ana te whakamahia o te kaiwhakamāori matihiko, o te atamai hangahanga rānei. Me kaua ngā ākonga e tārua whānako i ngā tīpakonga reo kua tuhia kētia, pēnei i ngā tauira kei te Whakataunga Aromatawai. Me mōhio ngā pouako nā ngā ākonga tonu ngā mahi i tāpaea e rātou hei taunakitanga mō tēnei Paerewa Paetae.  

Kei wareware ngā pouako, me kotahi te tāpaetanga a ngā ākonga. Me mātua tāpaea te reo ā-tuhi me te reo ā-waha. Ka āhei ngā ākonga ki te tuhi i ā rātou kōrero hei whakarite i a rātou anō mō te aromatawai. Kāore e aromatawaitia ngā tuhinga hukihuki. Ehara i te mea me mau ngā kōrero ki te rae i tēnei Paerewa. Me haere ngātahi te reo ā-waha me te reo ā-tuhi – kāore e tutuki i ngā ākonga ngā paearu o tēnei ngohe ki te pānui noa rātou i ngā mahi i tukuna atu hei taunakitanga ā-tuhi.  

Kāore e whakaaetia ana kia whakahoki kōrero, kia ētita, kia whakatika rānei te pouako i ngā mahi a te ākonga i te aromatawai e karawhiua ana, i mua rānei i te tukanga o ngā mahi. Kāore e whakaaetia ana kia tīrewa, kia tohutohu, kia whakaako, kia aha atu rānei te pouako hei āwhina i te wā e karawhiua ana te aromatawai. Ko ngā whakahokinga kōrero anake e whakaaetia ana, ko ērā e hāngai ana ki ngā herenga o te Paerewa Paetae, engari kaua ki ngā kai kei te horahia e te ākonga.  

Ka aromatawaitia anake te kounga o te reo o ngā ākonga – e hāngai hoki ana tēnei ki te pai o te pānui i ā rātou tuhinga. Kāore e aromatawaitia te āhua me te auaha o tā rātou whakaatu i ngā kōrero.   

Kia mutu tētahi wāhanga nui ki te hōtaka whakaako o te tau, ka karawhiua ai tēnei aromatawai. I tōna tikanga, kua āhei ngā ākonga ki te whakaharatau i te tuhituhi me te kōrero, ā, kua nui hoki te whakahokia o ētahi kōrero hei arataki i ngā ākonga i mua i tō rātou aromatawaitia ki te Paerewa Paetae nei.  

I tōna tikanga, kua āhei hoki ngā ākonga ki te ako e pā ana ki ngā huatau me ngā kaupapa e hāngai ana ki te ora o te reo Māori.  

Ka āhei ngā ākonga ki te whakarite i ā rātou mahi i ngā akomanga, i ngā kāinga rānei i te wā kua whakaritea. Ko te whā ki te ono hāora te wā e marohitia ana, engari ka whakahāngaitia pea tēnei i runga i ngā āhuatanga ā-rohe.  

Ka āhei ngā ākonga ki te nanao ki ngā tuhinga ā-akomanga, ki ngā rauemi ako, ki ngā papakupu hoki (ā-matihiko, ā-tā rānei) i a rātou e whakarite ana i ā rātou kōrero. Kāore e whakaaetia ana te whakamahia o te kaiwhakamāori matihiko, o te atamai hangahanga rānei. Me kaua ngā ākonga e tārua whānako i ngā tīpakonga reo kua tuhia kētia, pēnei i ngā tauira kei te Whakataunga Aromatawai. Me mōhio ngā pouako nā ngā ākonga tonu ngā mahi i tāpaea e rātou hei taunakitanga mō tēnei Paerewa Paetae.  

Kei wareware ngā pouako, me kotahi te tāpaetanga a ngā ākonga. Me mātua tāpaea te reo ā-tuhi me te reo ā-waha. Ka āhei ngā ākonga ki te tuhi i ā rātou kōrero hei whakarite i a rātou anō mō te aromatawai. Kāore e aromatawaitia ngā tuhinga hukihuki. Ehara i te mea me mau ngā kōrero ki te rae i tēnei Paerewa. Me haere ngātahi te reo ā-waha me te reo ā-tuhi – kāore e tutuki i ngā ākonga ngā paearu o tēnei ngohe ki te pānui noa rātou i ngā mahi i tukuna atu hei taunakitanga ā-tuhi.  

Kāore e whakaaetia ana kia whakahoki kōrero, kia ētita, kia whakatika rānei te pouako i ngā mahi a te ākonga i te aromatawai e karawhiua ana, i mua rānei i te tukanga o ngā mahi. Kāore e whakaaetia ana kia tīrewa, kia tohutohu, kia whakaako, kia aha atu rānei te pouako hei āwhina i te wā e karawhiua ana te aromatawai. Ko ngā whakahokinga kōrero anake e whakaaetia ana, ko ērā e hāngai ana ki ngā herenga o te Paerewa Paetae, engari kaua ki ngā kai kei te horahia e te ākonga.  

Ka aromatawaitia anake te kounga o te reo o ngā ākonga – e hāngai hoki ana tēnei ki te pai o te pānui i ā rātou tuhinga. Kāore e aromatawaitia te āhua me te auaha o tā rātou whakaatu i ngā kōrero.   

Taunakitanga aromatawai

[ Rauemi Kōnae ]

  • Taitara: Te Reo Māori Te Tunakaki i te Aromatawai 1.2b
  • Whakaahua: Te Reo Māori Te Tunakaki i te Aromatawai 1.2b
  • Wāhitau Tukutuku Kōnae: https://ncea-live-3-storagestack-53q-assetstorages3bucket-2o21xte0r81u.s3.amazonaws.com/s3fs-public/2026-02/Te%20Reo%20M%C4%81ori%20Te%20Tuanaki%20i%20te%20Aromatawai%201.2b.docx?VersionId=7gEC4zbH7078aZ79wOEtiCCjuEB1vbQa
  • Torohanga Kōnae: docx
  • Rahi o te Kōnae: 2MB

Download
Download

Te Reo Māori Te Tunakaki i te Aromatawai 1.2b

Te Reo Māori Te Tunakaki i te Aromatawai 1.2b
Te Reo Māori Te Tunakaki i te Aromatawai 1.2b

[ Rauemi Kōnae ]

  • Taitara: Internal Assessment Checklist
  • Whakaahua: Te Reo Māori 1.2
  • Wāhitau Tukutuku Kōnae: https://ncea-live-3-storagestack-53q-assetstorages3bucket-2o21xte0r81u.s3.amazonaws.com/s3fs-public/2025-04/TRM%201.2_L1%20TRM_Internal%20Assessment%20Checklist_0.pdf?VersionId=C7SExCF9zLGYpcH2txBgE3BGIWyAGEMO
  • Torohanga Kōnae: pdf
  • Rahi o te Kōnae: 64KB