He whakapuakanga mātauranga Māori a Te Ao Haka i whakaaweawetia ai e ngā pūnaha mātauranga a te iwi, a te hapū, a te rohe whāiti hoki. Ka kōtuia e ia whakaaturanga ngā papanga huānga, pēnei i te nekehanga, i te oro, i te manawataki me te reo, e whakaaweawe nei i te āhua e kawea ai, e mārama ai hoki te tikanga. He whānui kē atu i te whakangahau tā ēnei huānga. Ka whakawhitia te hōhonutanga o te ahurea, ngā pānga kare ā-roto, ngā mātauranga tuku iho, me te pōhiri i te ākonga ki te tūhura i te pānga o te whāinga me te kaupapa ki ngā kōwhiringa whakapuakanga.

Ka whakanui tēnei Paerewa Paetae i te hōhonutanga o te ahurea o Te Ao Haka, mā te ārahi i te ākonga ki te tūhura i te pānga o ngā huānga ki te whakaaturanga. Ka whakaahua, ka whakamārama hoki te ākonga i te hiranga o ia huānga i te horopaki, ka whakaaro ai ki te haere tahi o aua huānga e whai tikanga ai, e whai pānga ai hoki ērā. Ka tautokona e tērā ara te māramatanga whānui ki te ao toi whakaari Māori, me te akiaki i te whai wāhi atu ki ngā tirohanga kanorau a te Māori.   

Te whāinga o te Paerewa Paetae

Ko te pūtake o te Paerewa Paetae nei, ko te whakaatu a te ākonga i tōna mōhiotanga ki ngā huānga e ora mai ai ngā whakaaturanga o Te Ao Haka. Ka whakaahua ngā ākonga i te whānuitanga o ngā huānga i tētahi whakaaturanga, ka whakamārama ai i ōna whakawhitinga kōrero i te horopaki. Ka whakaatu hoki rātou i te pāhekohekonga o ēnei huānga e whai pānga ai, e whai wāhi atu ai hoki ērā ki ngā hua whānui o te whakaaturanga.  

Kitea ai ngā huānga puta noa i ngā momo toi, ka mutu, he wāhanga rātou nō ngā titonga me ngā whakaaturanga e waihanga ana, e whakawhiti tikanga ana hoki. Mā te tūhura i te haere ngātahi o ngā huānga e hōhonu ake ai te whai wāhi atu a te ākonga, me te tautoko i te whakaaro pūmōhio ki te whāinga me te pāpātanga i tētahi whakaaturanga. Mā reira e pakari hoki ai te tūāpapa mō ngā ākonga e whānui ai tā rātou whai wāhi atu, me te whakapakari hoki i ō rātou mōhiotanga i te horopaki o Te Ao Haka. Mā roto i tērā tukanga, ka whakawhanake ngā ākonga i ō rātou pūkenga whakaaro arohaehae i a rātou e tūhura ana i te pāhekohekonga o ngā huānga — te tautoko, te whakatauaro, me te whakaaweawe i a rātou anō hei whakaahua i te pānga whānui o tētahi whakaaturanga. 

Te whakatau tika

Ka tautohu, ka whakaahua hoki ngā ākonga i ngā huānga e toru, ka whakaahua ai i te whakaaturia o ērā i tētahi whakaaturanga. Hei tauira, ka whakaahua pea ngā ākonga i ngā huānga, me te tautohu i ngā wāhi me te āhua i whakamahia ai. 

I ngā taumata o runga ake o te paetae, me whakamārama ngā ākonga i ngā kōrero e whakawhitia ana e ia huānga i te horopaki o te whakaaturanga, me te whakaatu i te mōhiotanga ki te āhua e whakaatatia ai ngā hiahia, ngā kare ā-roto, te kaupapa rānei. Ka whakamāori rātou i te tikanga, ka whakaaro ai ki te pūtake o ia whakataunga whakaaturanga. Me tātari ngā ākonga i te pāhekohekonga o ngā huānga e puta mai ai he hua. Me matapaki ngā ākonga i te pānga i waenganui i ngā huānga, pēnei i te pāhekohekonga o ngā huānga e toru e rangona ai te wairua whāwhai, te kaha rānei o ngā kare ā-roto, me te huritao ki te puta mai pea o ngā urupare i ēnei kōwhiringa. 

Hei tautoko i ngā whakataunga tika, me rite tonu te kōrero a ngā ākonga i ngā huānga e toru i tautohua ai puta noa i tā rātou whakautu. Atu i te whakarārangi kia noho wehewehe ai ngā huānga, me hoki atu ngā ākonga ki ēnei huānga i a rātou e whakamārama ana, e tātari ana hoki, me te whakaatu i te pānga o ia huānga ki te tikanga whānui me ngā hua o te whakaaturanga. 

Ka tautokona ngā whakataunga tika mā te titiro ki ngā taunakitanga o ngā kokenga, mai i te āhukahuka me te whakaahuatanga, ki te whakamārama me te tātaringa. 

Te whakaemi taunakitanga

Tirohia ngā Whakamārama Aromatawai ā-Waho mō te roanga ake o ngā kōrero. 

Ngā horopaki e taea ana

Ko ngā ākonga ka whai wāhi ki tēnei Paerewa Paetae ka aro ki ngā huānga whānui me te tūhura i rerekē pea o ōna whakamāoritanga puta noa i ngā whakaaturanga me ngā horopaki. 

Me hāngai ngā horopaki ki ngā wheako me ngā takenga ahurea o ngā ākonga. Ka whai wāhi atu pēa ki ēnei, ko:
●    ngā whakaaturanga taketake a te iwi o te rohe, a te hapū rānei 
●    ngā haka, ngā waiata, ngā tikanga poi a te kura, a te whānau rānei
●    ngā titonga o nehe, o nāianei rānei
●    ngā tūhuratanga ā-kaupapa (hei tauira, ngā whakaaturanga tikanga, mautohe, whakanui rānei).

E akiakitia ana te whakaakona o ngā huānga katoa i te hōtaka ako hei tautoko i te mōhiotanga whānui ki ngā huānga. Heoi, i tēnei Paerewa Paetae, ko te kupu whānui, ko ngā huānga e toru, e toru hemihemi rānei. Kei te Papakupu Whāiti o Te Ao Haka tētahi rārangi e whānui ake ana o ngā huānga.

Mā te tūhura i te whakapuakanga o ngā huānga puta noa i ngā whakaaturanga rerekē me ngā pekanga e āwhinatia ai tā te ākonga whakawhanake i ngā pūkenga hei whakaahua, hei whakamārama, hei tātari hoki, i roto mai i te anga o tēnei Paerewa Paetae. Ina koa, ka whakamahia pea ētahi huānga i kōwhiria ai kia nui ake te wana i te haka, ā, i ngā mōteatea, ka whakaputaina kētia ngā kare ā-roto me ngā kōrero. 

Me whakarite ngā mahi whakaako, ako hoki, i te ākonga ki te whakamahi i ōna mōhiotanga, puta noa i ngā tauira. Ka whai wāhi pea ki tērā te tātari i ngā whakaaturanga, i ngā hopukanga inamata rānei, te kōrerorero ki ngā mātanga ahurea, te whai wāhi atu rānei ki ētahi awheawhe ā-ringa. Mā ēnei wheako e āwhinatia ai tā te ākonga āhukahuka i te pānga o ngā kōwhiringa whakaaturanga ki te whakaahua i te kaupapa me te whakawhiti i te tikanga.