Hei Mahi
Ki te pouako: E pai ana kia whakamahia kautia tēnei Ngohe Aromatawai, e pai hoki ana kia mirimiria e te kaiako, kia mātua tutuki tonu te katoa o ngā herenga o te Paerewa Paetae nei. Me muku tēnei pouaka pātuhi i mua i te tuku atu i te ngohe ki āu ākonga.
Ki te pouako: E pai ana kia whakamahia kautia tēnei Ngohe Aromatawai, e pai hoki ana kia mirimiria e te kaiako, kia mātua tutuki tonu te katoa o ngā herenga o te Paerewa Paetae nei. Me muku tēnei pouaka pātuhi i mua i te tuku atu i te ngohe ki āu ākonga.
Ka auaha koe i tētahi wehenga hou o tētahi kōrero mō tētahi tūmomo o Te Ao Haka, mā te whakamahi i ngā huānga e whakaata ana i te kaupapa, e kawe hoki ana i te hua e hiahiatia ana.
Ka auaha koe i tētahi wehenga hou o tētahi kōrero mō tētahi tūmomo o Te Ao Haka, mā te whakamahi i ngā huānga e whakaata ana i te kaupapa, e kawe hoki ana i te hua e hiahiatia ana.
I tēnei ngohe
Te wāhanga 1
Kōwhiria tētahi kaupapa hei tuhi māu. Whakawhānuitia ō mōhiotanga ki te kaupapa mā te rangahau. Ka kuhuna pea ki tēnei, ko:
- ngā kōrero ā-rohe — ka kōrero pea koe ki tō whānau, ki tō hapū, ki ngā kaumātua, ki ētahi atu rānei i tō hapori e tino mōhio ana ki te kōrero
- tētahi kaupapa o te wā — ka pānui pea koe i ngā atikara, ka mātaki rānei i ētahi ataata nō ngā puna maha e mārama ai koe ki ngā tirohanga rerekē
- te whakamahi i tētahi paki — ka pānui anō, ka mātaki anō rānei koe i te paki, ka tūhura ai i ngā arotakenga me ngā urupare e whānui ake ai tō māramatanga.
Ka hiahia pea koe ki te mātai i ētahi atu kōrero nō ō tino tūmomo o Te Ao Haka, inarā, ko te aro ki ngā kupu. I a koe ka whakarongo ki ngā kupu, whakamātauhia te tautohua me te whakaahuatia o ngā huānga e whakamahia ana. Whakaarohia te whakapuakitia o te kaupapa mā roto mai i ngā kōrero.
Te wāhanga 2
Kua taunga koe ki te kaupapa i kōwhiria ai e koe, nō reira, whakaarohia:
- ngā mea e hiahia nei koe kia mārama, kia rangona hoki e tō minenga e pā ana ki te kaupapa i kōwhiria ai e koe ka pānui ana, ka rongo ana rānei rātou i ō kōrero
- tō whakawhiti i ērā māramatanga mā te whakamahi i ngā huānga o Te Ao Haka.
Tuhia tētahi tuhinga hukihuki tuatahi o te kōrero e āta whakaata ana i te kaupapa, mā te whakatōpū i ngā huānga e toru, e toru hemihemi rānei. Me ngātahi te haere o ēnei huānga hei whakaū i ō kōrero me te tautoko i te pūtake whānui o tō tuhinga. Kia mutu tō tuhinga hukihuki, tuhia he kupu tīpoka e whakaahua ana i ngā huānga kua whakamahia e koe, te pūtake i whakamahia ai, me te āhua e rere ngātahi ai. Whakamāramahia te take e puta ai tētahi hua whāiti ki tō kōrero i tēnei whakatōpūtanga, me te whakaaweawe pea o tērā i ngā urupare a te minenga.
Te wāhanga 3
Ka pātai pea koe ki tētahi tangata e whakapono nei koe, pēnei i te kaiako, i tētahi nō tō whānau, i te kaumātua, i tētahi hoa rānei, ki te pānui i tō tuhinga hukihuki. Ka kōrero pea rātou i ngā mea e tāpua ana ki a rātou, ki ētahi atu āhuatanga rānei hei whakaaro māu. Whakamahia ā rātou whakahokinga kōrero mō ngā panonitanga whakamutunga o tō kōrero. I tōna tikanga, me tuhi tō kōrero kua whakapaingia ki te reo Māori.
Me āpiti ki tō tāpaetanga whakamutunga tētahi whakamāramatanga ā-tuhi i te taha o tō tuhinga hou. I tērā tāpaetanga, whakaahuatia te whānuitanga o ngā huānga kua whakamahia e koe, te take i whakamahia ai tēnā me tēnā, ka mutu, i pēhea te haere ngātahi o ērā e whakaatatia ai tō kaupapa, e nui hoki te puta o ngā hua. Whakamāramahia te take i kōwhiria ai e koe aua huānga rā. Parahautia ō kōwhiringa i runga i ngā whakaaro me ngā kare ā-roto e wawata nei koe ka puta i te pānuitanga, i te kitenga rānei a te minenga i ō mahi.
Mēnā i kōwhiri koe kia pānuitia āu mahi i te akomanga, me whakaaro te whakaritea o ētahi kupu tīpoka hei āwhina i tō whakaaturanga. Ka āwhina ēnei kupu tīpoka i tō kōrero e pā ana ki ngā huānga kua whakamahia e koe, me tana tautoko i tō kaupapa me ngā hua e hiahiatia ana i tō mahi.
Te wāhanga 1
Kōwhiria tētahi kaupapa hei tuhi māu. Whakawhānuitia ō mōhiotanga ki te kaupapa mā te rangahau. Ka kuhuna pea ki tēnei, ko:
- ngā kōrero ā-rohe — ka kōrero pea koe ki tō whānau, ki tō hapū, ki ngā kaumātua, ki ētahi atu rānei i tō hapori e tino mōhio ana ki te kōrero
- tētahi kaupapa o te wā — ka pānui pea koe i ngā atikara, ka mātaki rānei i ētahi ataata nō ngā puna maha e mārama ai koe ki ngā tirohanga rerekē
- te whakamahi i tētahi paki — ka pānui anō, ka mātaki anō rānei koe i te paki, ka tūhura ai i ngā arotakenga me ngā urupare e whānui ake ai tō māramatanga.
Ka hiahia pea koe ki te mātai i ētahi atu kōrero nō ō tino tūmomo o Te Ao Haka, inarā, ko te aro ki ngā kupu. I a koe ka whakarongo ki ngā kupu, whakamātauhia te tautohua me te whakaahuatia o ngā huānga e whakamahia ana. Whakaarohia te whakapuakitia o te kaupapa mā roto mai i ngā kōrero.
Te wāhanga 2
Kua taunga koe ki te kaupapa i kōwhiria ai e koe, nō reira, whakaarohia:
- ngā mea e hiahia nei koe kia mārama, kia rangona hoki e tō minenga e pā ana ki te kaupapa i kōwhiria ai e koe ka pānui ana, ka rongo ana rānei rātou i ō kōrero
- tō whakawhiti i ērā māramatanga mā te whakamahi i ngā huānga o Te Ao Haka.
Tuhia tētahi tuhinga hukihuki tuatahi o te kōrero e āta whakaata ana i te kaupapa, mā te whakatōpū i ngā huānga e toru, e toru hemihemi rānei. Me ngātahi te haere o ēnei huānga hei whakaū i ō kōrero me te tautoko i te pūtake whānui o tō tuhinga. Kia mutu tō tuhinga hukihuki, tuhia he kupu tīpoka e whakaahua ana i ngā huānga kua whakamahia e koe, te pūtake i whakamahia ai, me te āhua e rere ngātahi ai. Whakamāramahia te take e puta ai tētahi hua whāiti ki tō kōrero i tēnei whakatōpūtanga, me te whakaaweawe pea o tērā i ngā urupare a te minenga.
Te wāhanga 3
Ka pātai pea koe ki tētahi tangata e whakapono nei koe, pēnei i te kaiako, i tētahi nō tō whānau, i te kaumātua, i tētahi hoa rānei, ki te pānui i tō tuhinga hukihuki. Ka kōrero pea rātou i ngā mea e tāpua ana ki a rātou, ki ētahi atu āhuatanga rānei hei whakaaro māu. Whakamahia ā rātou whakahokinga kōrero mō ngā panonitanga whakamutunga o tō kōrero. I tōna tikanga, me tuhi tō kōrero kua whakapaingia ki te reo Māori.
Me āpiti ki tō tāpaetanga whakamutunga tētahi whakamāramatanga ā-tuhi i te taha o tō tuhinga hou. I tērā tāpaetanga, whakaahuatia te whānuitanga o ngā huānga kua whakamahia e koe, te take i whakamahia ai tēnā me tēnā, ka mutu, i pēhea te haere ngātahi o ērā e whakaatatia ai tō kaupapa, e nui hoki te puta o ngā hua. Whakamāramahia te take i kōwhiria ai e koe aua huānga rā. Parahautia ō kōwhiringa i runga i ngā whakaaro me ngā kare ā-roto e wawata nei koe ka puta i te pānuitanga, i te kitenga rānei a te minenga i ō mahi.
Mēnā i kōwhiri koe kia pānuitia āu mahi i te akomanga, me whakaaro te whakaritea o ētahi kupu tīpoka hei āwhina i tō whakaaturanga. Ka āwhina ēnei kupu tīpoka i tō kōrero e pā ana ki ngā huānga kua whakamahia e koe, me tana tautoko i tō kaupapa me ngā hua e hiahiatia ana i tō mahi.
Whakatauira atu i tō mahi
Auahatia tētahi wehenga o tētahi kōrero hou mō tētahi tūmomo o Te Ao Haka. Mā te ākonga tonu tēnei e waihanga, ā, me tuhi ki te reo Māori. Me āpiti ki tō kōrero tētahi whakamārama o ngā huānga kua whakamahia e koe. E whakaaetia ana kia whakaaturia ō mahi hei tuhinga rānei, hei whakaaturanga ā-kōrero rānei i te akomanga.
Mēnā e tāpaetia ana he tuhinga, me tuku te tuhinga whakamutunga me te tuhinga hou, tae noa atu ki tō whakamārama mō ngā huānga i whakamahia e koe.
Mēnā e tuku whakaaturanga ana i te akomanga, me kōrero tō kōrero hou, ka kōrero hoki mō te tautoko o ngā huānga i kōwhiria ai e koe i tō kaupapa, me ngā hua e whai nei koe.
Me āhua 100 -150 kupu tō kōrero hou (me 30 hēkona ki te 1 meneti rānei ka kōrerohia ana), ā, me āhua 350 kupu te roa o tō whakamārama (me 2 meneti rānei ka kōrerohia ana).
Auahatia tētahi wehenga o tētahi kōrero hou mō tētahi tūmomo o Te Ao Haka. Mā te ākonga tonu tēnei e waihanga, ā, me tuhi ki te reo Māori. Me āpiti ki tō kōrero tētahi whakamārama o ngā huānga kua whakamahia e koe. E whakaaetia ana kia whakaaturia ō mahi hei tuhinga rānei, hei whakaaturanga ā-kōrero rānei i te akomanga.
Mēnā e tāpaetia ana he tuhinga, me tuku te tuhinga whakamutunga me te tuhinga hou, tae noa atu ki tō whakamārama mō ngā huānga i whakamahia e koe.
Mēnā e tuku whakaaturanga ana i te akomanga, me kōrero tō kōrero hou, ka kōrero hoki mō te tautoko o ngā huānga i kōwhiria ai e koe i tō kaupapa, me ngā hua e whai nei koe.
Me āhua 100 -150 kupu tō kōrero hou (me 30 hēkona ki te 1 meneti rānei ka kōrerohia ana), ā, me āhua 350 kupu te roa o tō whakamārama (me 2 meneti rānei ka kōrerohia ana).
Te horopaki
Te roanga o te wā
Mā te kaiako e tuku.
Te tīmata
I tēnei Ngohe Aromatawai, ka auaha koe i tētahi wehenga hou o tētahi tuhinga mō tētahi tūmomo o Te Ako Haka, mā te whakamahi i ngā huānga whānui e whakaata ana i te kaupapa, e kawe ana hoki i te hua e hiahiatia ana.
Ko ngā tauira o ngā huānga, ko:
- te huahuatau
- te anga o te titonga
- te rerekī
- te whakaahua
- te tirohanga.
E wātea ana tētahi rārangi huānga e whānui ake ana i te Papakuku Whāiti mō Te Ao Haka: Te Ao Haka | NCEA
Kia whakaaro koe ki ngā mea ka tuhia pea e koe, whakaarohia ngā kaupapa e hiahia nei koe kia kōrerohia, hei tauira:
- he aha ētahi paki, kaupapa, whakaaro rānei e pai ana ki a koe? Ka nanao atu pea koe ki ngā kōrero ā-rohe, ki ngā kaupapa o te wā, ki tētahi paki rānei e tino pai nei ki a koe.
- ko ēhea ngā huānga whai hua hei kōrero i tēnei kaupapa?
- me pēhea e pai katoa ai te whakamahia ngātahitia o ēnei huānga i te kōrero kotahi?
- ka pēhea te puta o tētahi hua e hiahiatia ana, e hāngai hoki ana ki te kaupapa, mā te whakamahia o ngā huānga whānui?
- ka taea rānei te parahau ō kōrero?
Ngā kupu Māori
Hapū — kinship group, clan, tribe, subtribe - section of a large kinship group and the primary political unit in traditional Māori society.
Kaumātua — adult, elder, elderly man, elderly woman, old man - a person of status within the whānau.
Te roanga o te wā
Mā te kaiako e tuku.
Te tīmata
I tēnei Ngohe Aromatawai, ka auaha koe i tētahi wehenga hou o tētahi tuhinga mō tētahi tūmomo o Te Ako Haka, mā te whakamahi i ngā huānga whānui e whakaata ana i te kaupapa, e kawe ana hoki i te hua e hiahiatia ana.
Ko ngā tauira o ngā huānga, ko:
- te huahuatau
- te anga o te titonga
- te rerekī
- te whakaahua
- te tirohanga.
E wātea ana tētahi rārangi huānga e whānui ake ana i te Papakuku Whāiti mō Te Ao Haka: Te Ao Haka | NCEA
Kia whakaaro koe ki ngā mea ka tuhia pea e koe, whakaarohia ngā kaupapa e hiahia nei koe kia kōrerohia, hei tauira:
- he aha ētahi paki, kaupapa, whakaaro rānei e pai ana ki a koe? Ka nanao atu pea koe ki ngā kōrero ā-rohe, ki ngā kaupapa o te wā, ki tētahi paki rānei e tino pai nei ki a koe.
- ko ēhea ngā huānga whai hua hei kōrero i tēnei kaupapa?
- me pēhea e pai katoa ai te whakamahia ngātahitia o ēnei huānga i te kōrero kotahi?
- ka pēhea te puta o tētahi hua e hiahiatia ana, e hāngai hoki ana ki te kaupapa, mā te whakamahia o ngā huānga whānui?
- ka taea rānei te parahau ō kōrero?
Ngā kupu Māori
Hapū — kinship group, clan, tribe, subtribe - section of a large kinship group and the primary political unit in traditional Māori society.
Kaumātua — adult, elder, elderly man, elderly woman, old man - a person of status within the whānau.
Hei Mahi
Ki te pouako: E pai ana kia whakamahia kautia tēnei Ngohe Aromatawai, e pai hoki ana kia mirimiria e te kaiako, kia mātua tutuki tonu te katoa o ngā herenga o te Paerewa Paetae nei. Me muku tēnei pouaka pātuhi i mua i te tuku atu i te ngohe ki āu ākonga.
Ki te pouako: E pai ana kia whakamahia kautia tēnei Ngohe Aromatawai, e pai hoki ana kia mirimiria e te kaiako, kia mātua tutuki tonu te katoa o ngā herenga o te Paerewa Paetae nei. Me muku tēnei pouaka pātuhi i mua i te tuku atu i te ngohe ki āu ākonga.
Ka auaha koe i tētahi wehenga hou o tētahi kōrero mō tētahi tūmomo o Te Ao Haka, mā te whakamahi i ngā huānga e whakaata ana i te kaupapa, e kawe hoki ana i te hua e hiahiatia ana.
Ka auaha koe i tētahi wehenga hou o tētahi kōrero mō tētahi tūmomo o Te Ao Haka, mā te whakamahi i ngā huānga e whakaata ana i te kaupapa, e kawe hoki ana i te hua e hiahiatia ana.
I tēnei ngohe
Te wāhanga 1
Kōwhiria tētahi kaupapa hei tuhi māu. Whakawhānuitia ō mōhiotanga ki te kaupapa mā te rangahau. Ka kuhuna pea ki tēnei, ko:
- ngā kōrero ā-rohe — ka kōrero pea koe ki tō whānau, ki tō hapū, ki ngā kaumātua, ki ētahi atu rānei i tō hapori e tino mōhio ana ki te kōrero
- tētahi kaupapa o te wā — ka pānui pea koe i ngā atikara, ka mātaki rānei i ētahi ataata nō ngā puna maha e mārama ai koe ki ngā tirohanga rerekē
- te whakamahi i tētahi paki — ka pānui anō, ka mātaki anō rānei koe i te paki, ka tūhura ai i ngā arotakenga me ngā urupare e whānui ake ai tō māramatanga.
Ka hiahia pea koe ki te mātai i ētahi atu kōrero nō ō tino tūmomo o Te Ao Haka, inarā, ko te aro ki ngā kupu. I a koe ka whakarongo ki ngā kupu, whakamātauhia te tautohua me te whakaahuatia o ngā huānga e whakamahia ana. Whakaarohia te whakapuakitia o te kaupapa mā roto mai i ngā kōrero.
Te wāhanga 2
Kua taunga koe ki te kaupapa i kōwhiria ai e koe, nō reira, whakaarohia:
- ngā mea e hiahia nei koe kia mārama, kia rangona hoki e tō minenga e pā ana ki te kaupapa i kōwhiria ai e koe ka pānui ana, ka rongo ana rānei rātou i ō kōrero
- tō whakawhiti i ērā māramatanga mā te whakamahi i ngā huānga o Te Ao Haka.
Tuhia tētahi tuhinga hukihuki tuatahi o te kōrero e āta whakaata ana i te kaupapa, mā te whakatōpū i ngā huānga e toru, e toru hemihemi rānei. Me ngātahi te haere o ēnei huānga hei whakaū i ō kōrero me te tautoko i te pūtake whānui o tō tuhinga. Kia mutu tō tuhinga hukihuki, tuhia he kupu tīpoka e whakaahua ana i ngā huānga kua whakamahia e koe, te pūtake i whakamahia ai, me te āhua e rere ngātahi ai. Whakamāramahia te take e puta ai tētahi hua whāiti ki tō kōrero i tēnei whakatōpūtanga, me te whakaaweawe pea o tērā i ngā urupare a te minenga.
Te wāhanga 3
Ka pātai pea koe ki tētahi tangata e whakapono nei koe, pēnei i te kaiako, i tētahi nō tō whānau, i te kaumātua, i tētahi hoa rānei, ki te pānui i tō tuhinga hukihuki. Ka kōrero pea rātou i ngā mea e tāpua ana ki a rātou, ki ētahi atu āhuatanga rānei hei whakaaro māu. Whakamahia ā rātou whakahokinga kōrero mō ngā panonitanga whakamutunga o tō kōrero. I tōna tikanga, me tuhi tō kōrero kua whakapaingia ki te reo Māori.
Me āpiti ki tō tāpaetanga whakamutunga tētahi whakamāramatanga ā-tuhi i te taha o tō tuhinga hou. I tērā tāpaetanga, whakaahuatia te whānuitanga o ngā huānga kua whakamahia e koe, te take i whakamahia ai tēnā me tēnā, ka mutu, i pēhea te haere ngātahi o ērā e whakaatatia ai tō kaupapa, e nui hoki te puta o ngā hua. Whakamāramahia te take i kōwhiria ai e koe aua huānga rā. Parahautia ō kōwhiringa i runga i ngā whakaaro me ngā kare ā-roto e wawata nei koe ka puta i te pānuitanga, i te kitenga rānei a te minenga i ō mahi.
Mēnā i kōwhiri koe kia pānuitia āu mahi i te akomanga, me whakaaro te whakaritea o ētahi kupu tīpoka hei āwhina i tō whakaaturanga. Ka āwhina ēnei kupu tīpoka i tō kōrero e pā ana ki ngā huānga kua whakamahia e koe, me tana tautoko i tō kaupapa me ngā hua e hiahiatia ana i tō mahi.
Te wāhanga 1
Kōwhiria tētahi kaupapa hei tuhi māu. Whakawhānuitia ō mōhiotanga ki te kaupapa mā te rangahau. Ka kuhuna pea ki tēnei, ko:
- ngā kōrero ā-rohe — ka kōrero pea koe ki tō whānau, ki tō hapū, ki ngā kaumātua, ki ētahi atu rānei i tō hapori e tino mōhio ana ki te kōrero
- tētahi kaupapa o te wā — ka pānui pea koe i ngā atikara, ka mātaki rānei i ētahi ataata nō ngā puna maha e mārama ai koe ki ngā tirohanga rerekē
- te whakamahi i tētahi paki — ka pānui anō, ka mātaki anō rānei koe i te paki, ka tūhura ai i ngā arotakenga me ngā urupare e whānui ake ai tō māramatanga.
Ka hiahia pea koe ki te mātai i ētahi atu kōrero nō ō tino tūmomo o Te Ao Haka, inarā, ko te aro ki ngā kupu. I a koe ka whakarongo ki ngā kupu, whakamātauhia te tautohua me te whakaahuatia o ngā huānga e whakamahia ana. Whakaarohia te whakapuakitia o te kaupapa mā roto mai i ngā kōrero.
Te wāhanga 2
Kua taunga koe ki te kaupapa i kōwhiria ai e koe, nō reira, whakaarohia:
- ngā mea e hiahia nei koe kia mārama, kia rangona hoki e tō minenga e pā ana ki te kaupapa i kōwhiria ai e koe ka pānui ana, ka rongo ana rānei rātou i ō kōrero
- tō whakawhiti i ērā māramatanga mā te whakamahi i ngā huānga o Te Ao Haka.
Tuhia tētahi tuhinga hukihuki tuatahi o te kōrero e āta whakaata ana i te kaupapa, mā te whakatōpū i ngā huānga e toru, e toru hemihemi rānei. Me ngātahi te haere o ēnei huānga hei whakaū i ō kōrero me te tautoko i te pūtake whānui o tō tuhinga. Kia mutu tō tuhinga hukihuki, tuhia he kupu tīpoka e whakaahua ana i ngā huānga kua whakamahia e koe, te pūtake i whakamahia ai, me te āhua e rere ngātahi ai. Whakamāramahia te take e puta ai tētahi hua whāiti ki tō kōrero i tēnei whakatōpūtanga, me te whakaaweawe pea o tērā i ngā urupare a te minenga.
Te wāhanga 3
Ka pātai pea koe ki tētahi tangata e whakapono nei koe, pēnei i te kaiako, i tētahi nō tō whānau, i te kaumātua, i tētahi hoa rānei, ki te pānui i tō tuhinga hukihuki. Ka kōrero pea rātou i ngā mea e tāpua ana ki a rātou, ki ētahi atu āhuatanga rānei hei whakaaro māu. Whakamahia ā rātou whakahokinga kōrero mō ngā panonitanga whakamutunga o tō kōrero. I tōna tikanga, me tuhi tō kōrero kua whakapaingia ki te reo Māori.
Me āpiti ki tō tāpaetanga whakamutunga tētahi whakamāramatanga ā-tuhi i te taha o tō tuhinga hou. I tērā tāpaetanga, whakaahuatia te whānuitanga o ngā huānga kua whakamahia e koe, te take i whakamahia ai tēnā me tēnā, ka mutu, i pēhea te haere ngātahi o ērā e whakaatatia ai tō kaupapa, e nui hoki te puta o ngā hua. Whakamāramahia te take i kōwhiria ai e koe aua huānga rā. Parahautia ō kōwhiringa i runga i ngā whakaaro me ngā kare ā-roto e wawata nei koe ka puta i te pānuitanga, i te kitenga rānei a te minenga i ō mahi.
Mēnā i kōwhiri koe kia pānuitia āu mahi i te akomanga, me whakaaro te whakaritea o ētahi kupu tīpoka hei āwhina i tō whakaaturanga. Ka āwhina ēnei kupu tīpoka i tō kōrero e pā ana ki ngā huānga kua whakamahia e koe, me tana tautoko i tō kaupapa me ngā hua e hiahiatia ana i tō mahi.
Whakatauira atu i tō mahi
Auahatia tētahi wehenga o tētahi kōrero hou mō tētahi tūmomo o Te Ao Haka. Mā te ākonga tonu tēnei e waihanga, ā, me tuhi ki te reo Māori. Me āpiti ki tō kōrero tētahi whakamārama o ngā huānga kua whakamahia e koe. E whakaaetia ana kia whakaaturia ō mahi hei tuhinga rānei, hei whakaaturanga ā-kōrero rānei i te akomanga.
Mēnā e tāpaetia ana he tuhinga, me tuku te tuhinga whakamutunga me te tuhinga hou, tae noa atu ki tō whakamārama mō ngā huānga i whakamahia e koe.
Mēnā e tuku whakaaturanga ana i te akomanga, me kōrero tō kōrero hou, ka kōrero hoki mō te tautoko o ngā huānga i kōwhiria ai e koe i tō kaupapa, me ngā hua e whai nei koe.
Me āhua 100 -150 kupu tō kōrero hou (me 30 hēkona ki te 1 meneti rānei ka kōrerohia ana), ā, me āhua 350 kupu te roa o tō whakamārama (me 2 meneti rānei ka kōrerohia ana).
Auahatia tētahi wehenga o tētahi kōrero hou mō tētahi tūmomo o Te Ao Haka. Mā te ākonga tonu tēnei e waihanga, ā, me tuhi ki te reo Māori. Me āpiti ki tō kōrero tētahi whakamārama o ngā huānga kua whakamahia e koe. E whakaaetia ana kia whakaaturia ō mahi hei tuhinga rānei, hei whakaaturanga ā-kōrero rānei i te akomanga.
Mēnā e tāpaetia ana he tuhinga, me tuku te tuhinga whakamutunga me te tuhinga hou, tae noa atu ki tō whakamārama mō ngā huānga i whakamahia e koe.
Mēnā e tuku whakaaturanga ana i te akomanga, me kōrero tō kōrero hou, ka kōrero hoki mō te tautoko o ngā huānga i kōwhiria ai e koe i tō kaupapa, me ngā hua e whai nei koe.
Me āhua 100 -150 kupu tō kōrero hou (me 30 hēkona ki te 1 meneti rānei ka kōrerohia ana), ā, me āhua 350 kupu te roa o tō whakamārama (me 2 meneti rānei ka kōrerohia ana).
Te horopaki
Te roanga o te wā
Mā te kaiako e tuku.
Te tīmata
I tēnei Ngohe Aromatawai, ka auaha koe i tētahi wehenga hou o tētahi tuhinga mō tētahi tūmomo o Te Ako Haka, mā te whakamahi i ngā huānga whānui e whakaata ana i te kaupapa, e kawe ana hoki i te hua e hiahiatia ana.
Ko ngā tauira o ngā huānga, ko:
- te huahuatau
- te anga o te titonga
- te rerekī
- te whakaahua
- te tirohanga.
E wātea ana tētahi rārangi huānga e whānui ake ana i te Papakuku Whāiti mō Te Ao Haka: Te Ao Haka | NCEA
Kia whakaaro koe ki ngā mea ka tuhia pea e koe, whakaarohia ngā kaupapa e hiahia nei koe kia kōrerohia, hei tauira:
- he aha ētahi paki, kaupapa, whakaaro rānei e pai ana ki a koe? Ka nanao atu pea koe ki ngā kōrero ā-rohe, ki ngā kaupapa o te wā, ki tētahi paki rānei e tino pai nei ki a koe.
- ko ēhea ngā huānga whai hua hei kōrero i tēnei kaupapa?
- me pēhea e pai katoa ai te whakamahia ngātahitia o ēnei huānga i te kōrero kotahi?
- ka pēhea te puta o tētahi hua e hiahiatia ana, e hāngai hoki ana ki te kaupapa, mā te whakamahia o ngā huānga whānui?
- ka taea rānei te parahau ō kōrero?
Ngā kupu Māori
Hapū — kinship group, clan, tribe, subtribe - section of a large kinship group and the primary political unit in traditional Māori society.
Kaumātua — adult, elder, elderly man, elderly woman, old man - a person of status within the whānau.
Te roanga o te wā
Mā te kaiako e tuku.
Te tīmata
I tēnei Ngohe Aromatawai, ka auaha koe i tētahi wehenga hou o tētahi tuhinga mō tētahi tūmomo o Te Ako Haka, mā te whakamahi i ngā huānga whānui e whakaata ana i te kaupapa, e kawe ana hoki i te hua e hiahiatia ana.
Ko ngā tauira o ngā huānga, ko:
- te huahuatau
- te anga o te titonga
- te rerekī
- te whakaahua
- te tirohanga.
E wātea ana tētahi rārangi huānga e whānui ake ana i te Papakuku Whāiti mō Te Ao Haka: Te Ao Haka | NCEA
Kia whakaaro koe ki ngā mea ka tuhia pea e koe, whakaarohia ngā kaupapa e hiahia nei koe kia kōrerohia, hei tauira:
- he aha ētahi paki, kaupapa, whakaaro rānei e pai ana ki a koe? Ka nanao atu pea koe ki ngā kōrero ā-rohe, ki ngā kaupapa o te wā, ki tētahi paki rānei e tino pai nei ki a koe.
- ko ēhea ngā huānga whai hua hei kōrero i tēnei kaupapa?
- me pēhea e pai katoa ai te whakamahia ngātahitia o ēnei huānga i te kōrero kotahi?
- ka pēhea te puta o tētahi hua e hiahiatia ana, e hāngai hoki ana ki te kaupapa, mā te whakamahia o ngā huānga whānui?
- ka taea rānei te parahau ō kōrero?
Ngā kupu Māori
Hapū — kinship group, clan, tribe, subtribe - section of a large kinship group and the primary political unit in traditional Māori society.
Kaumātua — adult, elder, elderly man, elderly woman, old man - a person of status within the whānau.